Operacja plastyczna uszu | Ars Estetica - Wrocław i Warszawa

Operacja plastyczna uszu

na czym polega korekcja uszu?

Korekcja uszu, korekcja małżowin usznych, nazywana także otoplastyką (ang. otoplasty) jest coraz częściej wykonywanym zabiegiem chirurgii plastycznej. Wbrew pozorom operacja nie zalicza się do bardzo inwazyjnych i nie wymaga od pacjentów nadmiernej rekonwalescencji. To także najczęściej wykonywany zabieg chirurgii plastycznej u dzieci. Co warto wiedzieć na jej temat?

Na czym polega operacja plastyczna uszu?

Otoplastyka ma za zadanie przywrócić prawidłowy wygląd ucha. W zdecydowanej większości, osoby, które chcą dokonać takiej korekty decydują się na nią z powodów estetycznych. Szczególną grupą pacjentów są dzieci, które przez nieprawidłowości budowy małżowiny usznej mogą być narażone na przykre uwagi ze strony rówieśników, co z kolei może przyczyniać się do niskiej samooceny i dyskomfortu psychicznego.

Dzięki korekcji uszu możliwe jest przywrócenie (lub utworzenie) kształtu, odtworzenie właściwej pozycji, czy poprawa wzajemnych proporcji małżowiny usznej.

Należy jednak pamiętać, że zadaniem chirurgii plastycznej jest nie tylko poprawa defektów kosmetycznych, ale także rekonstrukcja zniekształconych części ciała. Korekcja uszu pozwala również na zniwelowanie zniekształceń po uszkodzeniach czy wypadkach. Podobnie jak w przypadku pozostałych zabiegów chirurgii plastycznej, otoplastyka wymaga od lekarza konkretnego planu na przeprowadzenie korekty uszu – to operacja „szyta na miarę” – żaden zabieg nie jest taki sam.

Problemy, przed którymi stają pacjenci i chirurdzy, są bardzo złożone – istnieje wiele technik zabiegowych, które są stosowane, jednak żadna z nich nie jest uniwersalna. Dodatkowym problemem jest mnogość defektów uszu, które mogą być poddane zabiegowi. Okazuje się jednak, że najczęściej wykonywanym zabiegiem otoplastycznym jest korekta odstających uszu, która może być wykonana na jednej lub dwóch małżowinach. Aby dokładnie odpowiedzieć na pytanie, na czym polega operacja plastyczna uszu, warto wspomnieć o tym jakie są przyczyny patofizjologiczne najpopularniejszych nieprawidłowości, które poddawane są zabiegowi.

Jakie są wskazania do operacji plastycznej uszu?

W zdecydowanej większości przypadków, operacja plastyczna uszu kojarzona z korekcją zbyt odstających małżowin usznych. Nic w tym dziwnego, bowiem to najczęściej przeprowadzany zabieg otoplastyczny (szczególnie u dzieci). Warto jednak pamiętać, że istnieje szereg innych wskazań, do przeprowadzenia korekty uszu.

Zazwyczaj wskazania te obejmują rzadkie schorzenia – jednak to, że nie występują one często nie oznacza, że nie są dokuczliwe. Większość z nich jest poważna i powoduje znaczny dyskomfort u pacjenta. Jednym z takich schorzeń jest wrodzony brak części małżowiny usznej, nazywany w nomenklaturze medycznej mikrocją (ang. microtia). Zaburzenie to występuje jako wada izolowana lub jako jeden z elementów innych wad wrodzonych. Uszy szczątkowe (alternatywna nazwa mikrocji) są małe i położone bardziej do przodu – często towarzyszy im także niecałkowite wytworzenie przewodu słuchowego zewnętrznego.

Inną wadą ucha zewnętrznego jest anocja, (ang. anotia), która polega na całkowitym braku rozwoju ucha zewnętrznego. Obydwa schorzenia mogą przebiegać pod postacią zmian występujących w jednej lub w dwóch małżowinach usznych. Zarówno mikrocja jak i anocja należą do wrodzonych wad, z którymi dzieci się już rodzą – ich przyczyną są najczęściej nieprawidłowości zachodzące podczas życia embrionalnego.

Proces rozwoju ucha ma miejsce między 40 dniem, a 4 miesiącem od zapłodnienia. Wspomniane nieprawidłowości należą do zaburzeń wrodzonych, które statystycznie częściej występują u płci męskiej.

Inne wrodzone wady uszu, które poddawane są korekcie to między innymi ucho satyra (charakteryzujące się szpiczastą, górną częścią ucha), czy guzek Darwina. Operacje plastyczne mają zastosowanie także w usuwaniu nieprawidłowości nabytych. Często są one konsekwencją wypadków komunikacyjnych.

Szczególny przypadek stanowi tak zwane ucho kalafiorowate, nazywane także uchem zapaśnika. To nabyte zniekształcenie ucha zewnętrznego, powstałe w przebiegu uprawiania sportów kontaktowych (takich jak boks czy rugby). Nazwa schorzenia pochodzi od wyglądu małżowiny usznej. Wszystkie wymienione nieprawidłowości są wskazaniem do wizyty u lekarza chirurga i wykonania ewentualnej operacji plastycznej uszu.

operacja uszu

Przeciwwskazania do zabiegu

Chociaż korekta uszu nie należy do najbardziej „krwawych zabiegów”, to warto pamiętać, że z punktu widzenia chirurgii jest operacją. Podobnie jak w przypadku innych procedur lekarskich, istnieją przeciwwskazania do zabiegów tego typu. Ich  lista nie jest bardzo obszerna, jednak są bardzo istotne z punktu widzenia  prognozowanego rezultatu operacji.

Oczywiście najważniejszym przeciwwskazaniem  jest zły stan ogólny chorego. Z uwagi na fakt, że operacja plastyczna uszu nie należy do zabiegów ratujących życie, to brak odpowiedniej formy fizycznej i zdrowia pacjenta zdecydowanie powinien być przyczyną odłożenia w czasie zabiegu. Zazwyczaj jest to przeciwwskazanie przejściowe. Poprawa stanu pacjenta i dobre wyniki badań laboratoryjnych stanowią przepustkę do wykonania operacji plastycznej uszu. Podobnie, infekcje o charakterze wirusowym lub grypopodobnym, będącym w fazie aktywnej są przeciwwskazaniem do zabiegu. Wszystkie te czynniki wpływają na efekt końcowy zabiegu.

Można wyróżnić jednak  przeciwwskazania stałe, które nie przemijają w trakcie życia pacjenta. Należy do nich między innymi skłonność do powstawania blizn lub keloidów. To osobnicza tendencja, która może spowodować, że efekt przeprowadzonego zabiegu nie będzie satysfakcjonujący.  Przeciwwskazaniem są również często występujące choroby – na przykład cukrzyca – szczególnie ta, która jest w fazie niewyrównanej. Niektóre leki zażywane przez pacjenta również są przeciwwskazaniem do wykonania operacji plastycznej uszu – dotyczy to szczególnie leków, które rozrzedzają krew. Aktywne infekcje bakteryjne lub wirusowe również powinny zostać w pierwszej chwili wyleczone. Podobnie jak w przypadku innych zbiegów estetycznych, operacji plastycznej uszu nie przeprowadza się w okresie ciąży i karmienia piersią.

Operacja uszu u dzieci

Dzieci to szczególna grupa pacjentów. Wszelkie nieprawidłowości anatomiczne czy defekty budowy często są przyczyną przykrych uwag ze strony rówieśników, które przyczyniają się do powstawania kompleksów i obniżonej samooceny. Między innymi dlatego rodzice często decydują się na przeprowadzenie korekcji uszu u swoich pociech.

Statystycznie najczęściej wykonywanym zabiegiem jest korekta odstających uszu. W wielu przypadkach wrażenie, że ucho zbyt odstaje jest odczuciem subiektywnym. Między innymi z tego powodu stosuje się odpowiednie kryteria wskazujące, co dokładnie rozumiemy, przez odstające ucho. Chirurgia plastyczna odnosi się do tak zwanego kąta czaszkowo – małżowinowego. Jeśli kąt ten wynosi powyżej 30 stopni z dużym prawdopodobieństwem możemy mówić o odstającej małżowinie usznej, która jest jednocześnie najczęściej występującą anomalią ucha zewnętrznego.

Z patofizjologicznego punktu widzenia do zaburzenia dochodzi, gdy występują nieprawidłowości anatomiczne (dotyczące wzajemnych wymiarów części składowych budowy ucha) grobelki lub muszli. Można więc stwierdzić, że jest to zaburzenie  jakościowe, a nie ilościowe. Grobelka, nazywana w nomenklaturze międzynarodowej jako antihelix, ogranicza od tyłu muszlę ucha (wymiennie nazywaną jako concha), która stanowi wejście do przewodu słuchowego zewnętrznego. Najczęściej powodem zwiększenia wspomnianego kąta czaszkowo – małżowinowego jest zbyt słabe wykształcenie grobelki, nieproporcjonalnie duża muszla, lub połączenie tych obydwu cech.

Jaki jest najlepszy czas na przeprowadzenie operacji plastycznej uszu u dzieci?

Wiele nieprawidłowości ze strony ucha zewnętrznego widoczna jest od razu po urodzeniu. Według lekarzy, nie jest to jednak dobry czas na przeprowadzanie korekty plastycznej ucha zewnętrznego. Najlepszym rozwiązaniem, które zarazem przyniesie oczekiwane efekty, jest przeprowadzenie zabiegu po okresie intensywnego wzrostu ucha. Wykonanie operacji przed tym okresem nie daje pewnego efektu pooperacyjnego. Między innymi z tego względu, korektę odstających uszu wykonuje się najczęściej po ukończeniu 6. roku życia – niektóre źródła wskazują jednak, że zabieg można przeprowadzić nie wcześniej niż przed ukończeniem 10 roku życia.

Ostateczna decyzja zależy jednak od lekarza, który ma najważniejszy  głos w podjęciu decyzji o przeprowadzeniu zabiegu operacyjnego. Należy jednak zaznaczyć, że nie warto czekać z operacją do wieku dorosłego – można ją wykonać znacznie wcześniej. To zabieg, który w zdecydowanej większości przeprowadza się ze wskazań estetycznych – decyzja musi być więc podjęta w sposób świadomy.

Korekta odstających uszu przynosi bardzo dobre efekty, sięgające ponad 95 procent. Pomimo niewielkich rozmiarów ucha zewnętrznego opracowano dziesiątki technik operacyjnych pozwalających na zniwelowanie problemu odstających uszu – dobranie odpowiedniej metody zależy od indywidualnych potrzeb wynikających z nieprawidłowości anatomicznych uszu.

Jak wygląda zabieg korekcji uszu?

W przypadku złożonych wad, zabieg jest indywidualnie planowany i trudno jest jednoznacznie opowiedzieć jak procedura wygląda krok po kroku. Nie inaczej jest w przypadku najpopularniejszego zabiegu otoplastyki, czyli korekcji odstających uszu – wyróżnia się kilkanaście technik, które znajdują zastosowanie w zależności od problemu z którym zmaga się pacjent.

Istnieje jednak kilka wspólnych punktów, które stosuje się w operacji plastycznej uszu. W przypadku dzieci, zabieg najczęściej wykonywany jest w znieczuleniu ogólnym, jednak u dorosłych korekcję uszu wykonuje się zazwyczaj w znieczuleniu miejscowym. Zabieg rozpoczyna się od nacięcia skóry w obrębie ucha – zazwyczaj na jego przedniej lub tylnej powierzchni. Dalsze etapy operacji polegają na opracowywaniu części anatomicznych ucha, które muszą zostać poddane korekcji. W przypadku zabiegu, którego celem jest korekcja odstających uszu, chirurg plastyk dokonuje zmian w obrębie chrząstki stosując odpowiednie nacięcia, zmiany kształtu, czy usuwania niektórych jej fragmentów.

Celem tych działań jest wymodelowanie chrząstki i uzyskanie jej wzorcowego kształtu. W dalszej kolejności zakładane są szwy na ranę pooperacyjną oraz opatrunek, który oprócz ochrony pola zabiegowego ma również za zadanie utrzymać uszy we właściwej pozycji. Zazwyczaj korekcja wymaga opracowania obydwu małżowin usznych – chirurg plastyk wykonuje zabieg najpierw na jednym uchu i zaraz później na drugim – w trakcie jednej sesji zabiegowej. Operacja zazwyczaj trwa około 2 godzin.

Większość pacjentów pozostaje w klinice, gdzie został wykonany zabieg również przez około 2 godziny. Po tym czasie możliwe jest wyjście do domu – rzadko zdarza się, aby zachodziła konieczność pozostania w klinice przez dłuższy czasu (może to dotyczyć bardziej zaawansowanych zabiegów rekonstrukcyjnych).

Jakie są zalecenia po zabiegu operacji uszu?

Operacja uszu (niezależnie od tego jaka była przyczyna jej przeprowadzenia) nie należy do najbardziej obciążających procedur w chirurgii plastycznej. Warto jednak pamiętać, że respektowanie zaleceń lekarskich i opieka pozabiegowa są integralną częścią leczenia. Ich nieprzestrzeganie może się wiązać  z występowaniem powikłań oraz z niezadowalającym efektem terapeutycznym. U niektórych pacjentów zalecenia pozabiegowe mogą być indywidualne, co z kolei często jest konsekwencją indywidualnego podejścia chirurga do samej operacji plastycznej.

Pacjent opuszcza klinikę, gdzie została przeprowadzona operacja plastyczna uszu jeszcze tego samego dnia. Pierwsze dni po operacji powinny być pozbawione nadmiernego wysiłku fizycznego – to bardzo istotne dla prawidłowego gojenia się rany pozabiegowej. Zakładany jest także opatrunek, który najczęściej jest zmieniany już w czasie pierwszej wizyty kontrolnej, zazwyczaj w 2 – 3 dni po zabiegu.

Do czasu zdjęcia opatrunku, powinno się zrezygnować z codziennych aktywności. Zaleca się również, aby umyć głowę dopiero 3 – 4 dni po operacji plastycznej uszu. Wskazane jest także podłożenie 2 – 3 poduszek pod głowę i spanie w sposób, dzięki któremu nie dojdzie do uciskania obszaru zabiegowego – to bardzo istotne dla procesu gojenia i prewencji występowania efektów ubocznych po operacji plastycznej uszu.

Po upływie około 12 – 14 dni od zabiegu ściągane są szwy. Warto jednak wspomnieć, że odpowiednie traktowanie obszaru pozabiegowego trwa znacznie dłużej niż 2 tygodnie. W trakcie snu, nawet przez 6 miesięcy wskazane jest zakładanie opaski uciskowej, która zapewnia właściwe położenie uszu. O dokładny czas, przez który konieczne jest jej stosowanie, najlepiej  zapytać lekarza prowadzącego. Opaska taka, musi mieć specjalne, medyczne przeznaczenie – nie nadają się do tego celu tradycyjne opaski do włosów.

Przez okres 4 – 6 tygodni należy zrezygnować z uprawiania sportów, które mogłyby naruszyć położenie ucha (sporty kontaktowe). Zalecenia pozabiegowe dotyczą głównie pielęgnacji i zmiany codziennej aktywności na kilka dni po zabiegu. W kwestii zaleceń medycznych, w sytuacjach niepowikłanych, rekomenduje się jedynie stosowanie leków przeciwbólowych.

Powikłania po operacji plastycznej uszu

Każda operacja chirurgiczna wiąże się z pewnym ryzykiem powikłań i efektów ubocznych, które nie zawsze są możliwe do przewidzenia na etapie przygotowania czy prowadzenia zabiegu operacyjnego. Warto jednak wspomnieć, że ryzyko poważnych powikłań po korekcji plastycznej uszu jest niewielkie.

Do najczęściej występujących należy krwawienie z rany pooperacyjnej – dotyczy to wszystkich osób, nie tylko tych zmagających się z zaburzeniami krzepnięcia krwi. Krwawienie może pojawić się bezpośrednio po zabiegu, jak i w kilkanaście godzin po nim. W takiej sytuacji konieczny jest pilny kontakt z lekarzem, który prowadził zabieg.

Niestosowanie się do zaleceń lekarskich, dotyczących higieny, czy terminowej zmiany opatrunków  może skutkować wystąpieniem zakażenia obszaru zabiegowego i rozwojem infekcji. W skrajnych przypadkach, konsekwencją tego może być konieczność reoperacji. U zdecydowanej większości pacjentów, zastosowanie antybiotyków przynosi zadowalające efekty.

Innym powikłaniem jest powstanie krwiaka, który  może pojawić się nawet po drobnych zabiegach chirurgicznych. Może on ulec samoistnemu wchłonięciu, lub po zastosowaniu leczenia wspomagającego, czyli chirurgicznej ekstrakcji. W pierwszych dniach po korekcie  plastycznej uszu, w miejscu operowanym może pojawić się swędzenie oraz ból. Oczywiście objawów tych nie można traktować jako powikłanie, jeśli występują krótko. Swędzenie jest często efektem szwów pooperacyjnych –  bardzo ważne jest, aby powstrzymać się od drapania. Dotyczy to szczególnie młodych pacjentów.

Najbardziej długotrwałym efektem ubocznym zabiegu są zaburzenia czucia w obrębie ucha. Mogą one przybierać różną formę – często pod postacią drętwienia. Zaburzenia te są konsekwencją uszkodzenia niektórych nerwów zaopatrujących małżowinę uszną. Zazwyczaj objawy te mają charakter przemijający.

Nie można także zapominać, że z uwagi na predyspozycje osobnicze, czy inne nieprzewidywalne sytuacje u niektórych pacjentów efekt zabiegu może nie przynosić satysfakcjonujących rezultatów. Dotyczy to także blizn pooperacyjnych – u osób z tendencją do bliznowacenia czy powstawania keloidów, istnieje ryzyko, że rana pooperacyjna nie zagoi się w ten sposób, że będzie całkowicie niewidoczna.

Warto wspomnieć, że wymienione objawy należą do rzadkości i w zdecydowanej większości przypadków nie występują. Jeśli w okresie pozabiegowym wystąpią jakiekolwiek niepokojące symptomy, konieczna jest szybka konsultacja z lekarzem prowadzącym zabieg.

Ile kosztuje zabieg korekcji uszu?

Ceny za taką usługę  są zróżnicowane i zależą od regionu kraju, kliniki oraz lekarza przeprowadzającego zabieg. Niejednokrotnie koszt zabiegu jest uzależniony także od nieprawidłowości, która ma zostać poddana korekcie oraz rodzaju znieczulenia –  miejscowego lub ogólnego. Koszt zabiegu w klinice Ars Estetica wynosi 3500 – 4500 zł.

Gdzie najlepiej zgłosić się z problemem uszu?

Dla wielu osób defekt estetyczny uszu jest przyczyną poczucia obniżonej samooceny, czy kompleksów. Chociaż nieprawidłowości te nie zawsze są zauważane przez otoczenie, to dla osoby która boryka się z tego typu problemem, bardzo ważne jest jego szybkie zniwelowanie. Większość zabiegów chirurgii plastycznej uszu zapewnia szybki powrót do codziennej aktywności.

Niezwykle istotne jest, aby wybrać odpowiednie miejsce w które zapewni wysoki poziom satysfakcji z przeprowadzonego zabiegu. W przypadku operacji plastycznej uszu, jednym z najważniejszych czynników mających wpływ na powodzenie operacji jest odpowiedni dobór techniki zabiegowej. Dla wielu osób niezwiązanych zawodowo z medycyną, korekta tego typu może wydawać się stosunkowo przewidywalnym zabiegiem. Po części jest to prawda – nie jest to operacja ratująca życie, gdzie mogą pojawić się nieprzewidywalne sytuacje. Operacja plastyczna uszu wymaga dokładnego rozplanowania i jej analizy co jest przyczyną ich nieprawidłowego wyglądu – za każdym razem lekarz dokładnie przygotowuje się do zabiegu, gdyż wymaga on bardzo dużej precyzji.

Wszystkie te czynniki sprawiają, że  najlepszym  rozwiązaniem jest wybór takiej kliniki, w której pracują lekarze o dużym doświadczeniu. W zdecydowanej większości przypadków, problemem estetycznym uszu zajmują się chirurdzy. Warto jest zatem wybrać miejsce i lekarza, polecanych przez innych pacjentów, którzy już zdecydowali się na przeprowadzenie zabiegu i są usatysfakcjonowani z jego efektów. Bardzo ważne jest, aby klinika w której  będzie wykonywany zabieg  dysponowała odpowiednim zapleczem, koniecznym do prowadzenia właściwej opieki okołozabiegowej. Należy pamiętać, że zabiegi, które są podyktowane defektem estetycznym nie są  refundowane – w związku z tym jeśli problem tego typu występuje, warto od razu udać się do niepublicznej kliniki.

Zabiegi korekcji uszu w naszej klinice wykonuje dr n. med.  Agnieszka Burkacka.

Pacjentów zainteresowanych operacją plastyczną uszu zapraszamy do kontaktu.

Ars Estetica realizuje projekt nr UDA-RPDS.01.01.00-02-173/13-00
Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013